محمد حسين بن مهدى فراهانى
219
سفرنامه ميرزا محمد حسين فراهانى ( فارسى )
بود . و آب شيرين خوشگوار داشت . و از بئر روحاء هم پنج ساعت كه طى راه كرد به چاهى رسيده كه مشهور به بئر شهداست . مىگويند چند نفر از شهداى در ركاب حضرت رسالتپناهى در سر اين چاه مدفونند . بئر شريوف از اينجا كه گذشت بعد از چند ساعت به بئر شريوف مىرسد . اين بئر نيز در وسط بيابان [ است ] و آبادى در اطراف آن نيست . چاهش سنگين و نه ذرع دهنه دارد و بيست و دو ذرع عمق ، و آب خوب شيرينى است . و علف و خرما و نان به جهت فروش مىآورند . حركت از بئر شريوف روز پنجشنبهء سيزدهم شهر محرم الحرام از بئر شريوف حركت كرده و روانهء مدينهء طيبه شده . و از آنجا به مدينه يازده ساعت با شتر راه است . و از جبل منقور يا منجور كه به مدينه دو فرسخ متجاوز است ، شهر مدينه نمايان است ، و راه هم همه صاف و همواره است . بئر على ( مسجد شجره ) و يك فرسخ و نيم به مدينه مانده در كنار جاده ، مسجد شجره است كه ميقاتگاه شيعه است در صورتى كه از مدينهء منوره عبور كنند . و مكان مسجد شجره در اين زمان ما بين اهالى مدينه به بئر على معروف است . و در اينجا چندين چاه كندهاند كه حجاج در كنار اين چاهها غسل كرده محرم مى - شوند . و بعضى نخلستان هم در اينجا غرس نمودهاند و جاى باصفائى شده است . و خود مسجد شجره مسجد كوچكى است كه يك طرف آن طاقست و در ميان آن حديثى در فضيلت مسجد و نماز خواندن حضرت رسالتپناهى در آنجا نوشتهاند . و قدرى كه از مسجد شجره گذشت دست راست به فاصلهء يك ميدان ، قلعه خرابهء بزرگى نمايان است ، گفتند قلعهء حصون العقيق است كه قبل از بعثت نبى صلى اللّه عليه و آله يوديها در آن مكان بوده و بعد از هجرت آن قلعه را فتح و سالها معمور و به تدريج خراب شده است . و قريب به مدينه سرابالا و تلى است كه سنگچين كردهاند و سر آن بلندى آثار و علامت مدينه تماما ظاهر است . و از روزى كه از مكهء معظمه بيرون آمديم قبله خيلى قريب به مشرق بود و روز به روز اندكى از مشرق دور تر مىشد . و قبلهء مدينه هم باز خيلى سمت مشرقست اما نه به قدر منازل عرض راه .